Tatimet e biznesit në ShqipëriTatimi mbi të ardhurat, TVSH-ja, listëpagesa dhe detyrimet tatimore

Tatimi i biznesit në Shqipëri nuk kufizohet te norma e tatimit mbi fitimin. Trajtimi i saktë varet nga veprimtaria, të ardhurat, pagesat, vendi ku ushtrohet aktiviteti dhe mënyra se si pronarët tërheqin fonde nga biznesi.

Një shoqëri mund të përfitojë normën 0% të tatimit mbi të ardhurat dhe përsëri të ketë detyrime për TVSH-në, listëpagesën, tatimin e mbajtur në burim dhe taksat vendore. Një biznes me pronësi të huaj mund t’i nënshtrohet plotësisht tatimit në Shqipëri edhe kur të gjithë klientët i ka jashtë vendit. Ndërkohë, regjistrimi i një shpenzimi në kontabilitet nuk e bën domosdoshmërisht të zbritshëm për qëllime tatimore.

Ky udhëzues përmbledh tatimet dhe detyrimet kryesore të shoqërive shqiptare, individëve tregtarë dhe bizneseve ndërkombëtare që veprojnë në Shqipëri. Ai trajton veprimtarinë e zakonshme të biznesit dhe evidenton rregullat shtesë për sektorë, aktive dhe transaksione të caktuara. Shumat shprehen në lekë shqiptare, me kodin ALL; pragjet ligjore duhen verifikuar në lekë, jo përmes konvertimit në monedha të huaja.

1. Përmbledhje e tatimeve të biznesit në Shqipëri

Ligji për tatimin mbi të ardhurat; ligji për TVSH-në dhe vendimi zbatues; legjislacioni i kontributeve; ligjet për taksat vendore dhe kombëtare: [1]–[4], [6]–[10].

2. Kush i nënshtrohet tatimit në Shqipëri?

Shoqëritë shqiptare dhe pronësia e huaj

Sipas legjislacionit shqiptar, një entitet është rezident nëse është themeluar në Shqipëri ose nëse drejtimi dhe kontrolli ushtrohen në Shqipëri sipas kritereve ligjore. Entitetet rezidente, si rregull, tatohen për të ardhurat e tatueshme nga të gjitha burimet, brenda dhe jashtë vendit. Për këtë arsye, edhe një shoqëri e themeluar jashtë vendit mund të kërkojë analizë të rezidencës tatimore shqiptare kur drejtohet faktikisht nga Shqipëria.

Pronësia e huaj nuk krijon, në vetvete, një normë të posaçme tatimi. Një shoqëri shqiptare me përgjegjësi të kufizuar (sh.p.k.) në pronësi të investitorëve nga Mbretëria e Bashkuar, BE-ja apo SHBA-ja, përgjithësisht i nënshtrohet të njëjtit kuadër tatimor si një shoqëri me pronësi shqiptare. Megjithatë, rezidenca e ortakëve mund të ndikojë në tatimin mbi dividendin, përfitimin nga marrëveshjet tatimore dhe tatimin në vendin e tyre.

Degët, projektet dhe selitë e përhershme

Një biznes jorezident mund të tatohet për të ardhurat që i atribuohen një selie të përhershme në Shqipëri dhe për të ardhura të tjera me burim shqiptar. Dega është një rast i dukshëm, por selia e përhershme mund të lindë nga veprimtaria faktike edhe pa regjistruar më parë një degë. Zyrat, projektet e ndërtimit ose instalimit, shërbimet dhe marrëdhëniet e caktuara të përfaqësimit kërkojnë vëmendje të veçantë.

Përkufizimi i brendshëm i selisë së përhershme përmban kushte dhe afate që varen nga veprimtaria. Marrëveshja tatimore e zbatueshme mund ta ndryshojë rezultatin. Një “rregull 183-ditor” i vetëm nuk jep përgjigje të saktë për çdo biznes, projekt ose punëmarrës. Para fillimit të aktivitetit duhen shqyrtuar kontrata, personat që punojnë në terren, mjediset e përdorura, kompetencat vendimmarrëse dhe kohëzgjatja e parashikuar.

Shoqëri apo individ tregtar?

Individi tregtar tatohet sipas rregullave për të ardhurat personale nga biznesi; shoqëria është entitet më vete dhe ndjek rregullat e korporatave. Tërheqjet e individit tregtar nuk janë dividend shoqërie. Në të kundërt, një ortak nuk mund ta përdorë llogarinë bankare të sh.p.k.-së si llogari personale vetëm sepse zotëron të gjitha kuotat. Përzgjedhja e strukturës duhet të marrë parasysh së bashku përgjegjësinë, financimin, tërheqjen e fitimeve dhe detyrimet e përputhshmërisë.

Ligji nr. 29/2023, nenet 2–5, 27–28: [1].

3. Tatimi mbi të ardhurat e korporatave: nga kontabiliteti te fitimi i tatueshëm

Norma standarde është 15%. Ajo zbatohet mbi fitimin e tatueshëm, jo mbi çdo shumë që hyn në llogarinë bankare. Përllogaritja nis nga rezultati përkatës kontabël dhe rregullohet sipas ligjit për tatimin mbi të ardhurat. Njohja e të ardhurave, shpenzimet e zbritshme, amortizimi, financimi, transaksionet me palët e lidhura dhe humbjet e mbartura mund ta ndryshojnë shumën përfundimtare.

Kontributet në kapital dhe principali i huave reale duhen dalluar nga të ardhurat e aktivitetit. Parapagimet e klientëve, kontratat afatgjata, diferencat e këmbimit dhe shitja e aktiveve kërkojnë trajtimin e tyre kontabël e tatimor; një llogaritje e bazuar vetëm në lëvizjet bankare shpesh është e pasaktë.

Cilat shpenzime mund të zbriten?

Shpenzimi duhet të plotësojë kërkesat për lidhjen me biznesin dhe dokumentimin dhe të mos përfshihet në një ndalim ose kufizim ligjor. Fatura e fiskalizuar është provë e rëndësishme, por nuk e bën të zbritshëm një shpenzim fiktiv, privat apo ndryshe të panjohur nga ligji.

• Shpenzimet personale dhe dividendët: shpenzimet private të ortakëve, administratorëve ose familjarëve të tyre dhe dividendët nuk janë shpenzime të zakonshme operative të zbritshme.
• Shpenzimet kapitale: blerja e një aktivi afatgjatë zakonisht kërkon kapitalizim dhe amortizimin tatimor përkatës, jo zbritjen e menjëhershme të gjithë kostos.
• Gjobat dhe provizionet: gjobat dhe penalitetet e vendosura sipas së drejtës publike nuk njihen. Provizionet kontabël nuk janë automatikisht të zbritshme.
• Përfaqësimi dhe pritje-përcjellja: kufiri i përgjithshëm i njohjes është 0,3% e të ardhurave vjetore, me rregull të posaçëm për pjesëmarrjen e dokumentuar në panaire dhe ekspozita jashtë vendit të bizneseve eksportuese që plotësojnë kushtet.
• Shërbimet e huaja të konsulencës, teknike dhe menaxhimit: ligji e lidh njohjen me pagesën brenda afatit të deklaratës tatimore; kur pagesa kryhet më vonë, zbritja përgjithësisht shtyhet për vitin e pagesës. Provat e kryerjes reale të shërbimit mbeten të nevojshme.
• Pagat dhe pagesat në dorë: pagat duhet të respektojnë mënyrat e përcaktuara të pagesës përmes bankës ose institucioneve të licencuara të parasë elektronike. Edhe pagesat në dorë mbi kufijtë ligjorë mund të humbasin njohjen tatimore.

Sponsorizimet, sigurimet e punëmarrësve, kontributet në pensione private, borxhet e këqija dhe humbjet e inventarit kanë kushte të veçanta. Ato duhen shqyrtuar përpara deklarimit vjetor, kur sigurimi i provave që mungojnë ose korrigjimi i mënyrës së pagesës mund të jetë më i vështirë.

Amortizimi dhe financimi

Normat kryesore vjetore të amortizimit tatimor janë 5% për ndërtesat dhe instalimet afatgjata që plotësojnë kushtet, 15% për aktivet jomateriale, 25% për kompjuterët, sistemet e informacionit, programet kompjuterike dhe pajisjet e ruajtjes së të dhënave dhe 20% për aktivet e tjera të biznesit. Rëndësi kanë klasifikimi, baza ligjore e amortizimit dhe periudha e përdorimit. Toka nuk amortizohet, ndërsa autoveturat e personelit kanë kufizime shtesë.

Edhe kostot e financimit kërkojnë kontroll më vete. Neni 30 kufizon zbritjen e interesave të tepërta në raport me 30% të EBITDA-s tatimore, sipas përkufizimeve dhe përjashtimeve përkatëse, me mekanizëm mbartjeje pesëvjeçare. Neni 50 përmban kufizim tjetër për normën e interesit. Huaja e ortakut duhet gjithashtu të jetë reale, e dokumentuar dhe, kur kërkohet, me kushte në përputhje me parimin e tregut.

Humbjet tatimore

Sipas regjimit aktual, humbjet tatimore të krijuara nga viti 2024 e në vijim përgjithësisht mund të mbarten dhe të zbriten nga fitimet e tatueshme të pesë viteve pasardhëse, duke përdorur më parë humbjet më të hershme. Ligji kufizon përdorimin kur ndryshimi i pronësisë mbi 50% shoqërohet me ndryshim të veprimtarisë. Blerësi i një shoqërie me humbje nuk duhet të supozojë se humbjet historike do të mbeten të përdorshme.

Ligji nr. 29/2023, nenet 30, 41–54 dhe 69(3); udhëzimi i përgjithshëm nr. 26: [1] [2].

4. Bizneset e vogla dhe të vetëpunësuarit

Lehtësimi deri në 14 milionë ALL

Neni 69 parashikon normën kalimtare 0% të tatimit mbi të ardhurat deri më 31 dhjetor 2029 për individët tregtarë, të vetëpunësuarit dhe entitetet që plotësojnë kushtet, me të ardhura bruto vjetore deri në 14 milionë ALL. Pragu lidhet me të ardhurat bruto, jo me fitimin që mbetet pas shpenzimeve.

Ky lehtësim nuk lejon ndërprerjen e mbajtjes së dokumentacionit apo deklarimit. Ai nuk heq as TVSH-në, kontributet shoqërore e shëndetësore, tatimin e mbajtur në burim, taksat vendore ose tatimin mbi dividendët e shoqërisë. Përfitimi duhet vlerësuar për tatimpaguesin dhe vitin përkatës, përfshirë klasifikimin e saktë të të ardhurave.

Nëse shoqëria tejkalon pragun, nuk duhet të supozojë se 15% zbatohet vetëm mbi të ardhurat përtej 14 milionë ALL. Rregulli i zakonshëm i korporatave taton fitimin e tatueshëm të shoqërisë. Shkallët progresive të individëve tregtarë janë një mekanizëm tjetër.

Normat e zakonshme për të ardhurat e individëve nga biznesi

Jashtë lehtësimeve të zbatueshme, të ardhurat neto të tatueshme të individëve tregtarë dhe të vetëpunësuarve tatohen me 15% për 14 milionë ALL të parë të fitimit vjetor të tatueshëm dhe 23% për pjesën mbi këtë shumë. Këtu 14 milionë ALL është kufi i fashës së fitimit të tatueshëm; nuk duhet ngatërruar me pragun e të ardhurave bruto vjetore për regjimin kalimtar 0%.

Kur vetëpunësimi mund të trajtohet si punësim

Neni 12 përfshin rregulla për të vetëpunësuarin që siguron 80% ose më shumë të të ardhurave nga një klient, ose 90% ose më shumë nga më pak se tre klientë. Teksti aktual parashikon edhe mekanizëm deklarimi të statusit të vetëpunësimit, të mbështetur me prova, si dhe përjashtim të posaçëm për shërbimet që plotësojnë kushtet dhe ofrohen vetëm për jorezidentë pa seli të përhershme në Shqipëri.

Këto dispozita duhen lexuar së bashku. Rëndësi kanë përqendrimi i të ardhurave, marrëdhënia reale e punës dhe provat e disponueshme. Zëvendësimi i kontratës së punës me fatura nuk e zgjidh, në vetvete, klasifikimin tatimor. Bizneset që angazhojnë kontraktorë individë duhet të kontrollojnë si kontratën, ashtu edhe mënyrën faktike të kryerjes së punës.

Ligji nr. 29/2023, nenet 12, 24(2) dhe 69(1)(dh), teksti i konsoliduar: [1].

5. TVSH-ja: regjistrimi, normat dhe zbritja

Regjistrimi kërkon vlerësim më vete

Pragu i përgjithshëm i regjistrimit në TVSH gjatë vitit 2026 është 10 milionë ALL. Vendimi nr. 953 e përcakton pragun sipas qarkullimit të vitit kalendarik, ndërsa neni 122 i ligjit për TVSH-në kërkon monitorimin e qarkullimit gjatë 12 muajve të njëpasnjëshëm dhe aplikimin për regjistrim brenda 15 ditëve nga tejkalimi i pragut ligjor. Ligji e lidh datën e tejkalimit me fundin e muajit kalendarik përkatës. Bizneset e reja duhet të marrin parasysh edhe rregullin e qarkullimit përpjesëtimor të nenit 119.

Praktikisht, mbani llogaritje mujore të pragut, pa pritur pasqyrat vjetore. Qarkullimi që përfshihet për TVSH-në përcaktohet nga ligji përkatës dhe nuk përputhet domosdoshmërisht me çdo tregues të të ardhurave kontabël.

Pragu nuk zbatohet njësoj për të gjithë. Noterët dhe përmbaruesit gjyqësorë shtetërorë e privatë kanë prag zero sipas vendimit zbatues. Importet, furnizimet nga biznese të pavendosura në Shqipëri dhe regjimet e veçanta mund të krijojnë detyrime shtesë. Sipas rregullave të vitit 2026, regjistrimi vullnetar lejohet kur qarkullimi vjetor tejkalon 5 milionë ALL; zgjedhja shoqërohet me afat minimal qëndrimi dhe rregulla për daljen nga regjimi.

Normat nuk kufizohen në 20% dhe 6%

Norma standarde aktuale është 20%. Norma 6% zbatohet për furnizime të përcaktuara, përfshirë akomodimin sipas kushteve ligjore, shërbime të caktuara në hotele ose resorte me pesë yje me status të veçantë, akomodimin dhe shërbimin e restorantit në agroturizëm të certifikuar, përjashtuar pijet, reklamimin audioviziv dhe librat. Kategori të tjera të kufizuara përfshijnë autobusët elektrikë të transportit publik dhe ndërtime të caktuara të infrastrukturës sportive që plotësojnë kushtet.

Një normë e veçantë 10% zbatohet për inpute bujqësore të përcaktuara, përfshirë plehra kimike, pesticide, fara dhe fidanë sipas klasifikimit dhe përjashtimeve ligjore. Biznesi duhet të identifikojë furnizimin e saktë dhe kushtet e përfitimit; vetëm emërtimi i sektorit nuk e justifikon normën e reduktuar.

Norma zero, përjashtimi dhe furnizimi jashtë fushës së zbatimit janë kategori të ndryshme

Eksportet që plotësojnë kushtet dhe furnizime ndërkombëtare të përcaktuara mund të trajtohen me normë zero, me të drejtë zbritjeje sipas ligjit. Furnizimet e përjashtuara, si transaksione të caktuara financiare, sigurimi, shëndetësore, arsimore dhe pasurore, shpesh kufizojnë zbritjen e TVSH-së së lidhur me to. Shërbimi me vend furnizimi jashtë Shqipërisë është një kategori tjetër.

Për shërbimet ndërkombëtare, përcaktoni nëse klienti është biznes, ku është i vendosur dhe nëse zbatohet rregull i posaçëm. Shërbimet që lidhen me pasuritë e paluajtshme, aktivitetet, transportin dhe furnizimet elektronike mund të ndjekin rregulla të ndryshme nga rregulli i përgjithshëm. Një adresë e huaj në faturë nuk përcakton automatikisht trajtimin e TVSH-së.

Blerja e shërbimeve nga jashtë mund t’i kërkojë marrësit shqiptar të llogarisë TVSH-në me mekanizmin e autongarkesës. Programet kompjuterike, reklamimi dhe konsulenca e blerë nga jashtë duhen shqyrtuar edhe kur furnizuesi i huaj nuk faturon TVSH shqiptare.

TVSH-ja e zbritshme dhe rimbursimet

TVSH-ja e zbritshme në blerje zakonisht pakëson TVSH-në e pagueshme në shitje, me kusht që biznesi të ketë dokumentacionin e nevojshëm dhe blerja t’u shërbejë veprimtarive që japin të drejtën e zbritjes. Përdorimi privat, aktivitetet e përjashtuara, shpenzimet e kufizuara, faturat me mangësi dhe aktivet me përdorim të përzier mund ta kufizojnë zbritjen. Blerjet kapitale ose projektet e ndërtimit mund të kërkojnë edhe rregullime të mëvonshme nëse përdorimi ndryshon.

Teprica kreditore nuk sjell automatikisht rimbursim në para. Sipas rregullit të përgjithshëm, kërkesa për rimbursim kërkon tepricë të mbartur për tre muaj të njëpasnjëshëm dhe shumë mbi 400.000 ALL. Eksportuesit që plotësojnë kushtet kanë procedurë të veçantë pa kushtin e përgjithshëm tremujor. Kërkesat mbeten objekt i procedurave dhe verifikimeve përkatëse.

Ligji nr. 92/2014 për TVSH-në, nenet 24–30, 48–77 dhe 117–122; vendimi nr. 953, neni 11; vendimi nr. 822/2026: [3]–[5].

6. Tatimi mbi punësimin dhe kontributet shoqërore

Punësimi krijon tri llogaritje të dallueshme: tatimin mbi të ardhurat nga punësimi, kontributet e punëmarrësit që mbahen nga paga dhe kontributet e punëdhënësit që i shtohen kostos së punësimit. Regjistrimi i punëmarrësit, dokumentimi i saktë i shpërblimit dhe deklarimi në kohë i listëpagesës janë detyrime më vete.

Tatimi mbi të ardhurat nga punësimi

Sipas rregullave aktuale, të ardhurat vjetore të tatueshme nga punësimi tatohen me 13% deri në 2.040.000 ALL dhe 23% për pjesën mbi këtë shumë, pas zbritjeve të zbatueshme. Këto janë fasha të bazës së tatueshme, jo përqindje që zbatohen pa dallim mbi pagën bruto.

Zbritja standarde personale varet nga të ardhurat: 600.000 ALL në vit për të ardhura deri në 600.000 ALL; 420.000 ALL për të ardhura mbi 600.000 ALL deri në 720.000 ALL; dhe 360.000 ALL për të ardhura mbi 720.000 ALL. Shumat mujore përkatëse janë 50.000 ALL, 35.000 ALL dhe 30.000 ALL, brenda intervaleve përkatëse mujore. Deklarata e vlefshme e statusit personal është e rëndësishme dhe e njëjta zbritje mujore nuk mund të përdoret dy herë te punëdhënës të ndryshëm.

Zbritjet për fëmijët dhe shpenzimet e pranueshme të arsimit kanë kushte dhe procedura të veçanta në deklaratën vjetore. Punësimi te disa punëdhënës, të ardhurat e tjera të tatueshme ose të ardhurat që nuk mbulohen plotësisht nga mbajtja në burim mund të krijojnë detyrim deklarimi vjetor për individin, edhe kur punëdhënësi e ka llogaritur saktë listëpagesën.

Kontributet shoqërore dhe shëndetësore në vitin 2026

Për një punëmarrës të zakonshëm, punëdhënësi paguan 15% sigurime shoqërore dhe 1,7% sigurime shëndetësore; punëmarrësi përballon përkatësisht 9,5% dhe 1,7%. Prandaj, normat e kombinuara prej 16,7% për punëdhënësin dhe 11,2% për punëmarrësin vlejnë vetëm kur e njëjta bazë page zbatohet për të dy komponentët.

Nga 1 janari 2026, baza minimale standarde mujore është 50.000 ALL dhe baza maksimale mujore për sigurimet shoqërore është 186.416 ALL. Kontributet shëndetësore llogariten mbi pagën bruto pa tavanin e sigurimeve shoqërore, duke respektuar minimumin dhe përjashtimet përkatëse. Mbi tavanin shoqëror, shumëzimi i të gjithë pagës bruto me 16,7% ose 11,2% e mbivlerëson detyrimin e zakonshëm të kontributeve.

Të vetëpunësuarit ndjekin kuadër tjetër: vetëpunësimi i zakonshëm jobujqësor përfshin kontribute shoqërore 23% mbi bazën e zbatueshme dhe shëndetësore 3,4% mbi dyfishin e pagës minimale. Me minimumin e vitit 2026 rezultojnë 11.500 ALL shoqërore dhe 3.400 ALL shëndetësore, gjithsej 14.900 ALL në muaj, përpara zbatimit të ndonjë statusi apo përjashtimi të posaçëm. Administratorët e shoqërive nuk duhen trajtuar automatikisht si individë tregtarë për këtë qëllim.

Shtetësia e huaj nuk heq automatikisht detyrimet shqiptare për pagat dhe kontributet. Dispozitat e marrëveshjeve tatimore për punësimin dhe marrëveshjet e bashkërendimit të sigurimeve shoqërore janë instrumente të veçanta, secili me kushtet dhe dokumentacionin e vet.

Ligji për tatimin mbi të ardhurat, nenet 12–13, 22–24 dhe 65; vendimi nr. 77, i ndryshuar; njoftimi i administratës tatimore për bazat e kontributeve në vitin 2026: [1] [6] [7].

7. Dividendët, qiratë dhe tatime të tjera të mbajtura në burim

Dividendët

Norma aktuale e brendshme mbi dividendin është 8%. Shoqëria shpërndarëse zakonisht e mban dhe e derdh tatimin, përveç rastit kur një përjashtim ose marrëveshje tatimore e zbatueshme ndryshon trajtimin. Dividendi është shpërndarje e fitimit të shoqërisë, jo shpenzim i zbritshëm për realizimin e tij.

Para pagesës, shoqëria duhet të vërtetojë se fitimi mund të shpërndahet ligjërisht, të marrë vendimin përkatës dhe të plotësojë kërkesat e aftësisë paguese dhe kërkesat e tjera të së drejtës tregtare. Vetëm gjendja bankare nuk mjafton. Për përfituesit korporativë që plotësojnë kushtet, neni 29 parashikon përjashtim për pjesëmarrjen, me zotërim minimal 10% dhe periudhë të pandërprerë 24-mujore, kushte shtesë dhe mekanizëm garancie në raste të caktuara. Nuk duhet supozuar se përjashtohet çdo pagesë ndaj një shoqërie mëmë të huaj.

Vëmendje kërkojnë edhe dividendët e deklaruar, por të papaguar. Neni 56 aktual përcakton afat të posaçëm për derdhjen e tatimit deri në fund të muajit të tretë pas muajit të vendimit të shpërndarjes. Shtyrja e marrjes së parave nga ortaku nuk e shtyn pafundësisht detyrimin tatimor.

Pagesat e tjera

Norma e përgjithshme e brendshme për pagesat e tjera të nenit 58 është 15%. Kategoritë përkatëse përfshijnë interesat dhe honoraret; qiratë e paguara individëve; si dhe pagesa të përcaktuara ndaj jorezidentëve pa seli të përhershme në Shqipëri, përfshirë shërbime të caktuara, sigurimin, menaxhimin, ndërtimin dhe pagesa të tjera.

Jo çdo faturë furnizuesi i nënshtrohet tatimit të mbajtur në burim. Për shembull, pagesa e zakonshme ndaj një shoqërie rezidente për shërbimet e saj tregtare ndryshon nga qiraja që i paguhet një pronari individ. Për shërbimet e huaja, duhen analizuar sipas fakteve kategoria ligjore, rregullat e burimit, përjashtimi për shërbimet e marra fizikisht jashtë Shqipërisë dhe çdo marrëveshje tatimore e zbatueshme.

Kontrolloni nëse çmimi kontraktor është bruto apo neto nga tatimi i mbajtur në burim. Premtimi që furnizuesi i huaj do të marrë një shumë fikse neto mund t’ia kalojë klientit shqiptar koston shtesë tatimore përmes rritjes së bazës bruto. E njëjta pagesë mund të kërkojë analizë si për autongarkesën e TVSH-së, ashtu edhe për mbajtjen në burim; njëra nuk zëvendëson tjetrën.

Lexoni gjithashtu: Dividendët në Shqipëri: rregullat aktuale dhe propozimi për rritjen në 15%.

Ligji për tatimin mbi të ardhurat, nenet 29, 41, 50 dhe 56–59; ligji për shoqëritë tregtare, veçanërisht nenet 76–81: [1] [2] [12].

8. Tatimi ndërkufitar dhe palët e lidhura

Marrëveshjet dhe kreditimi i tatimit të huaj

Marrëveshja e zbatueshme për shmangien e tatimit të dyfishtë mund të kufizojë të drejtën e Shqipërisë për të tatuar, të ulë tatimin në burim ose të zgjidhë pretendimet e dy vendeve për rezidencën. Lehtësimi kërkon marrëveshjen e saktë, rezidencën që jep të drejtë përfitimi dhe plotësimin e kushteve materiale e procedurale. Certifikata e rezidencës është provë e rëndësishme, por nuk vërteton vetë çdo kusht, si pronësinë përfituese ose mungesën e selisë së përhershme.

Tatimpaguesit rezidentë mund të kreditojnë tatimin e huaj mbi të ardhurat që plotëson kushtet, sipas provave dhe kufijve ligjorë. Kjo nuk do të thotë se çdo tatim i huaj rimbursohet plotësisht në Shqipëri. Duhen rakorduar periudha, kategoria e të ardhurave dhe tatimi shqiptar që i atribuohet së njëjtës e ardhur.

Investitorët duhet të kontrollojnë edhe trajtimin në vendin e tyre të filialit shqiptar, dividendëve, huave dhe veprimtarive të drejtimit. Themelimi i një shoqërie shqiptare nuk i jep fund automatikisht rezidencës tatimore personale të themeluesit jashtë vendit. Nuk duhet supozuar se direktivat e BE-së zbatohen drejtpërdrejt për një shoqëri shqiptare vetëm sepse pronari është i vendosur në një shtet anëtar.

Transferimi i çmimit

Transaksionet me palët e lidhura duhet të respektojnë parimin e tregut. Tarifat e menaxhimit, financimi, licencat e pronësisë intelektuale, personeli i përbashkët, prokurimi dhe transaksionet e mallrave brenda grupit duhen mbështetur me kontrata, prova të realizimit dhe metodë të argumentueshme çmimi.

Udhëzimi nr. 29 kërkon njoftimin vjetor të transaksioneve të kontrolluara kur transaksionet përkatëse, përfshirë tepricat e huave, tejkalojnë gjithsej 50 milionë ALL. Njoftimi ndjek afatin e deklaratës vjetore të tatimit mbi fitimin. Transaksionet nën këtë prag raportimi nuk përjashtohen për këtë arsye nga parimi i tregut.

Ligji kërkon gjithashtu vënien në dispozicion të informacionit për transferimin e çmimit brenda 45 ditëve nga kërkesa. Dokumentacioni duhet përgatitur ndërsa transaksionet dhe të dhënat krahasuese mund të provohen. Grupet e mëdha ndërkombëtare duhet të vlerësojnë veçmas raportimin sipas vendeve dhe çdo detyrim tjetër specifik të grupit.

Riorganizimet dhe transferimi i aktiveve

Shitja e kuotave ose aksioneve, shitja e aktiveve, bashkimi, likuidimi dhe transferimi i funksioneve të biznesit mund të kenë rezultate tatimore të ndryshme. Fitimet, përdorimi i humbjeve, rregullimet e TVSH-së, mbajtja në burim dhe trajtimi i detyrimeve të transferuara duhen llogaritur para nënshkrimit. Ligji për tatimin mbi të ardhurat përmban edhe rregulla të posaçme për ndryshimin e pronësisë në entitete të caktuara të burimeve natyrore, telekomunikacionit dhe sektorit financiar. Prandaj, edhe një transaksion i paraqitur si transferim i thjeshtë aksionesh mund të kërkojë shqyrtim tatimor më të gjerë.

Ligji për tatimin mbi të ardhurat, nenet 2–5, 25, 31–39, 42, 44, 46–47 dhe 54–55; udhëzimi nr. 29 për transferimin e çmimit, pikat 14–15: [1] [11].

9. Taksat mbi pasurinë, taksat vendore dhe kombëtare

Regjistrimi në administratën tatimore qendrore nuk i shteron detyrimet e biznesit. Mjediset, bashkia, tabelat, automjetet dhe aktivitetet e rregulluara mund të krijojnë taksa e tarifa më vete. Disa paguhen drejtpërdrejt nga biznesi, të tjera mblidhen përmes furnizuesve ose agjentëve të caktuar.

Kontrata e qirasë duhet të përcaktojë palën që e përballon ekonomikisht detyrimin, por ndarja kontraktore nuk ndryshon automatikisht subjektin përgjegjës ndaj autoritetit. Mbani regjistrin vendor të tatimpaguesit, të dhënat e pasurisë, klasifikimin e aktivitetit dhe provat e pagesës në përputhje me gjendjen reale të biznesit.

Ligji nr. 9632/2006 për taksat vendore, përfshirë nenet 9, 20–28 dhe anekset; ligji nr. 9975/2008 për taksat kombëtare, i ndryshuar: [9] [10].

10. Importet, detyrimet doganore dhe akciza

Importuesi duhet të llogarisë koston totale të mallit të mbërritur përpara se të pranojë çmimin e blerjes. Klasifikimi doganor, vlera doganore, origjina dhe procedura përkatëse përcaktojnë trajtimin e detyrimit doganor. TVSH-ja në import është detyrim më vete, përgjithësisht me normën e furnizimit të njëjtë brenda vendit, përveç rasteve të përjashtimit ose trajtimit të posaçëm.

Trajtimi preferencial sipas një marrëveshjeje tregtie të lirë varet nga origjina që plotëson kushtet dhe prova përkatëse. Blerja nga një distributor i BE-së nuk u jep domosdoshmërisht mallrave origjinë të BE-së. Transporti, sigurimi, honoraret ose rregullime të tjera mund të ndikojnë gjithashtu në vlerën doganore.

Akciza është shtresë tjetër detyrimi për produkte të caktuara, veçanërisht disa produkte energjetike, alkoolin dhe duhanin. Klasifikimi, sasitë, autorizimet, garancitë, pullat fiskale dhe regjimet e magazinimit ose pezullimit mund të kenë po aq rëndësi sa norma. Prodhuesit dhe importuesit duhet të përdorin tabelën aktuale sipas produktit, jo një përqindje të vetme të supozuar për të gjithë mallrat e akcizës.

Detyrimi doganor, akciza dhe TVSH-ja në import duhen dalluar edhe në kontabilitet. TVSH-ja e zbritshme në import ndryshon nga një kosto e pakthyeshme; e drejta e zbritjes kërkon importuesin dhe dokumentacionin doganor të duhur.

Materialet zyrtare të Doganës Shqiptare për tarifat, origjinën preferenciale dhe akcizën; ligji për TVSH-në, nenet 50, 56 dhe 69: [3] [15] [16].

11. Lehtësimet sektoriale dhe regjimet e posaçme

Stimujt tatimorë duhen verifikuar sipas veprimtarisë së saktë, certifikimit, datës së fillimit dhe përfundimit ligjor të përfitimit. Një normë e favorshme në një broshurë të vjetër investimesh mund të mos jetë më e zbatueshme.

• Agroturizmi i certifikuar: neni 69 ruan normën 5% të tatimit mbi të ardhurat deri më 31 dhjetor 2029 për aktivitetin që plotëson kushtet. Lehtësimi i TVSH-së ka kushte më vete.
• Shoqëritë e bashkëpunimit bujqësor: entitetet që plotësojnë kushtet e ligjit sektorial përfitojnë normën kalimtare 5% deri më 31 dhjetor 2029.
• Industria automotive: edhe regjimi 5% për subjektet që plotësojnë kriteret vazhdon deri më 31 dhjetor 2029.
• Hotelet dhe resortet me status të veçantë: strukturat me katër ose pesë yje dhe markë ndërkombëtare që plotësojnë kushtet mund të përfitojnë përjashtimin dhjetëvjeçar nga tatimi i korporatave kur statusi i veçantë merret brenda afatit aktual të dhjetorit 2026, me rregulla më vete për fillimin e përjashtimit.
• Programet kompjuterike: norma e mëparshme 5% për prodhuesit ose zhvilluesit ekzistues që plotësonin kushtet përfundoi më 31 dhjetor 2025 sipas tekstit aktual. Ajo nuk duhet paraqitur si normë e përgjithshme për shoqëritë e programeve kompjuterike në vitin 2026. Lehtësimet e tjera realisht të zbatueshme, përfshirë regjimin e biznesit të vogël, duhen vlerësuar veçmas.

Tatimi mbi marzhin e agjencive të udhëtimit, mallrat e përdorura, kompensimi i TVSH-së në bujqësi, aktivitetet financiare, zonat e zhvillimit ekonomik, veprimtaritë nxjerrëse dhe sektorë të tjerë të rregulluar mund të kërkojnë analizë përtej llogaritjes së një shoqërie tregtare të zakonshme. Pyetja është cili regjim konkret zbatohet, jo cili stimul tingëllon më tërheqës.

Paqja fiskale dhe borxhi tatimor historik

Ligji nr. 84/2025 krijon marrëveshjen vullnetare të paqes fiskale për tatimpaguesit që plotësojnë kushtet. Kuadri përdor fitimin e tatueshëm të vitit të mëparshëm të rritur me 18%, me normën e zakonshme mbi atë shumë dhe normën 5% mbi fitimin shtesë që plotëson kriteret. Duhen kontrolluar përfituesit, afatet e aplikimit, përjashtimet dhe kushtet e marrëveshjes. Ky nuk është tatim i përgjithshëm i korporatave prej 5% dhe nuk heq TVSH-në, detyrimet e pagave apo tatime të tjera.

Ligji nr. 86/2025 trajton veçmas detyrime të përcaktuara historike tatimore dhe doganore përmes fshirjes ose pagesës me kushte. Ai nuk fshin çdo borxh dhe as principalin e kontributeve shoqërore e shëndetësore. Biznesi me detyrime të prapambetura duhet të rakordojë periudhat dhe shumat me ligjin dhe afatet e mbetura përpara se të vendosë për pagesën ose kundërshtimin.

Ligji për tatimin mbi të ardhurat, neni 69; ligji për TVSH-në, krerët e regjimeve të veçanta; ligjet nr. 84/2025 dhe nr. 86/2025: [1] [3] [17] [18].

12. Fiskalizimi, veprimet bankare dhe dokumentacioni

Biznesi i regjistruar ka nevojë për një sistem funksional përmbushjeje që nga transaksioni i parë. Verifikoni përgjegjësitë tatimore të regjistruara për NUIS/NIPT-in, aksesin në e-Filing dhe SelfCare, certifikatën elektronike dhe zgjidhjen e fiskalizimit, vendet e ushtrimit të aktivitetit, numërtimin e faturave dhe personat përgjegjës.

Rregullat e fiskalizimit mund të zbatohen edhe kur biznesi nuk është në TVSH. Një PDF i zakonshëm i dërguar me email nuk është domosdoshmërisht fatura elektronike që kërkon ligji. Shitjet me para në dorë, transaksionet pa para në dorë ndërmjet bizneseve, eksportet, importet, faturat korrigjuese dhe vetëfaturimi duhet të ndjekin rregullat përkatëse.

Kontrolloni librat e blerjes dhe shitjes të gjeneruar elektronikisht, plotësoni informacionin që mungon dhe konfirmoni saktësinë brenda afatit. Gjenerimi automatik nuk heq përgjegjësinë për klasifikime të gabuara të TVSH-së, importe të paregjistruara, fatura të dyfishuara ose zbritje pa mbështetje.

Kufijtë e parasë në dorë dhe mjetet e pagesës

Sipas nenit 59 aktual të ligjit për procedurat tatimore, transaksionet e shitjes ose blerjes me para në dorë ndërmjet bizneseve nuk duhet të tejkalojnë 100.000 ALL. Transaksionet ndërmjet një biznesi dhe një individi kanë kufi më vete prej 500.000 ALL. Shifra e mëparshme prej 150.000 ALL për transaksionet ndërmjet bizneseve gjendet ende në disa materiale të vjetra dhe nuk duhet përdorur për rregullin aktual.

Kufijtë e gjendjes së arkës dhe detyrimi për depozitimin e tepricës janë kërkesa shtesë. Ato nuk duhen ngatërruar me kufirin e një transaksioni të vetëm. Shoqëritë dhe tatimpaguesit e tjerë të përfshirë duhet të kenë dhe të deklarojnë llogari bankare biznesi; ligji parashikon afat hapjeje prej 20 ditësh kalendarike për tatimpaguesit e saporegjistruar që i nënshtrohen këtij detyrimi.

Neni 59/3 vendos edhe kërkesat për terminale POS/POI për tatimpaguesit që kryejnë shitje me para në dorë. Kategori të caktuara të akomodimit, transportit dhe sektorit publik kishin afat deri më 30 maj 2026; tatimpaguesit e tjerë të përfshirë kanë afat deri më 31 dhjetor 2026, sipas përjashtimeve ligjore. Bizneset duhet ta verifikojnë këtë para fundit të vitit dhe të mos e trajtojnë pranimin e kartave vetëm si zgjedhje tregtare.

Dokumentacion që mund të kontrollohet

Ruani në arkiv të qëndrueshëm kontabilitetin, faturat, kontratat, dokumentet bankare, listëpagesat, deklaratat doganore, inventarët, regjistrat e aktiveve, provat për palët e lidhura dhe deklarimet tatimore. Respektoni afatet tatimore e kontabël të ruajtjes dhe ruani dokumentet për mosmarrëveshje të pazgjidhura ose kërkesa ligjore më të gjata. Ndërprerja e aktivitetit ose ndryshimi i kontabilistit nuk justifikon humbjen e të dhënave historike.

Ligji nr. 87/2019, përfshirë nenin 25; ligji nr. 9920/2008, nenet 57–59/3, i ndryshuar: [8] [19].

13. Kalendari kryesor i deklarimeve dhe pagesave

Ndërtoni kalendarin sipas përgjegjësive tatimore që ka të regjistruara realisht biznesi. Deklarimi dhe pagesa janë detyrime të ndryshme: dorëzimi i formularit nuk do të thotë se tatimi është paguar dhe transferta bankare nuk e zëvendëson deklaratën.

Këstet bazohen në periudhat referuese ligjore, me rregulla për bizneset e reja dhe rregullimet. Rënia e aktivitetit duhet trajtuar përmes procedurës përkatëse dhe provave, jo duke ndërprerë thjesht pagesat.

Një biznes pa aktivitet ose me humbje mund të ketë ende detyrime deklarimi. Pezullimi formal, çregjistrimi dhe likuidimi kërkojnë proces të kontrolluar mbylljeje, përfshirë deklaratat përfundimtare, trajtimin e inventarit dhe aktiveve, listëpagesën dhe detyrimet e papaguara.

Ligji për tatimin mbi të ardhurat, nenet 56–57 dhe 61–65; ligji për TVSH-në, nenet 105–110; ligji i fiskalizimit, neni 25; udhëzimi për transferimin e çmimit, pika 14: [1] [3] [8] [11].

14. Dy situata të zakonshme biznesi

Shoqëri shërbimesh me 8 milionë ALL të ardhura bruto vjetore

Supozojmë se një shoqëri shqiptare ofron shërbime të zakonshme brenda vendit, përfiton lehtësimin e nenit 69, nuk ka shkak të posaçëm regjistrimi në TVSH dhe nuk ka zgjedhur regjistrimin vullnetar. Norma e tatimit mbi të ardhurat mund të jetë 0% dhe, gjatë vitit 2026, qarkullimi i saj është nën pragun e përgjithshëm të TVSH-së prej 10 milionë ALL.

Ajo përsëri duhet të ketë fatura të rregullta, kontabilitet dhe deklarime. Punësimi i personelit krijon detyrime për listëpagesën dhe kontributet. Marrja me qira e një zyre nga individi mund të krijojë tatim të mbajtur në burim. Shpërndarja e fitimit të shoqërisë mund të krijojë tatim mbi dividendin.

Për vitin 2027, pragu i miratuar i TVSH-së prej 5 milionë ALL e ndryshon planifikimin. I njëjti nivel aktiviteti mund të mbetet brenda pragut të lehtësimit të tatimit mbi të ardhurat, por të kërkojë regjistrim në TVSH. Çmimet, marzhet, kontratat me klientët dhe TVSH-ja e zbritshme duhen shqyrtuar së bashku.

Shoqëri me 4 milionë ALL fitim të tatueshëm

Supozojmë të ardhura bruto vjetore mbi 14 milionë ALL, pa lehtësim të posaçëm, fitim kontabël para tatimit të barabartë me fitimin e tatueshëm dhe mundësi ligjore për t’ia shpërndarë të gjithë fitimin pas tatimit një ortaku individ. Për këtë ilustrim nuk merren parasysh tatimet e huaja ose lehtësimet nga marrëveshjet.

Këta shembuj shpjegojnë ndërveprimin e rregullave. Ata nuk duhen përdorur për zgjedhjen e strukturës pa analizuar qarkullimin real, marzhet, pozitën e ortakut, shpenzimet dhe fluksin e parasë.

Llogaritje të Tridens bazuar në nenet aktuale 41, 59 dhe 69 dhe në projektligjin e depozituar për tatimin mbi të ardhurat: [1] [13].

15. Çfarë ndryshon për vitin 2027?

Statusi ligjor i çdo mase ka rëndësi. Vendimi i miratuar i Këshillit të Ministrave, projektligji i depozituar në Kuvend dhe njoftimi i një politike nuk kanë të njëjtën fuqi juridike.

Përgatitja praktike nënkupton analizën e qarkullimit, rishikimin e çmimeve që përfshijnë tatimin, kontrollin e kontratave që kalojnë fundin e vitit, përditësimin e skenarëve të pagave dhe identifikimin e llogarive me ortakët. Ajo nuk nënkupton përshpejtimin e shpërndarjeve pa vlerësuar aftësinë paguese, as supozimin se një vendim i vitit 2026 siguron normën e vjetër për çdo pagesë të mëvonshme.

Vendimi nr. 822/2026, nenet 1–4; projektligji i depozituar për ndryshimin e tatimit mbi të ardhurat, nenet 1, 3 dhe 5–8; prezantimi i Ministrisë së Financave për paketën 2027: [5] [13] [14].

16. Kontrollet, vlerësimet dhe mosmarrëveshjet

Fushat e zakonshme të rrezikut përfshijnë mospërputhjen e shitjeve të fiskalizuara me kontabilitetin, tarifat e pambështetura të menaxhimit, tërheqjet e ortakëve, përjashtimet e gabuara nga TVSH-ja, punësimin e padeklaruar, importet e parakorduara dhe tepricat e vjetra kreditore. Një kontroll i fokusuar duhet të ndjekë transaksionet e përzgjedhura nga kontrata te fatura, pagesa bankare, regjistri kontabël dhe deklarata tatimore.

Nëse administrata nxjerr një vlerësim ose vendim tjetër të ankueshëm, afati i zakonshëm i ankimit administrativ është 30 ditë kalendarike nga marrja ose marrja e prezumuar sipas nenit 106. Pranimi i ankimit përgjithësisht kërkon pagesën e principalit të kundërshtuar ose garancinë bankare të parashikuar; neni 107 përjashton nga shuma për t’u paguar ose garantuar gjobat e vlerësuara dhe kamatëvonesat e llogaritura.

Reagoni në kohë ndaj njoftimeve elektronike. Korrespondenca joformale nuk duhet supozuar se ruan afatin e ankimit. Një kundërshtim i mbështetur kërkon mbledhjen e vlerësimit, provave të njoftimit, rakordimeve kontabël, kontratave dhe bazës ligjore ndërsa ka ende kohë për procedurën përkatëse.

Ligji nr. 9920/2008 për procedurat tatimore, veçanërisht nenet 106–107: [19].

17. Çfarë duhet të bëjnë bizneset tani

1. Konfirmoni profilin tatimor. Kontrolloni formën juridike, rezidencën, aktivitetet e regjistruara, përgjegjësitë tatimore, mjediset dhe çdo certifikim sektorial.
2. Ndiqni pragjet e duhura. Mbani llogaritje të ndara për lehtësimin e tatimit mbi të ardhurat, regjistrimin në TVSH dhe raportimin e transaksioneve të kontrolluara.
3. Rishikoni kalimin në vitin 2027. Ndani ndryshimin e miratuar të pragut të TVSH-së nga normat e propozuara dhe përditësoni buxhetet.
4. Kontrolloni faturat dhe pagesat ndërkufitare. Verifikoni klasifikimin e TVSH-së, autongarkesën, mbajtjen në burim, dokumentacionin e marrëveshjeve tatimore dhe klauzolat për shtimin e tatimit mbi çmimin neto.
5. Rakordoni listëpagesën. Kontrolloni zbritjet personale, pagat reale, bazat e kontributeve, statusin e administratorit dhe regjistrimet.
6. Shqyrtoni llogaritë me ortakët. Ndani shpenzimet e ligjshme, pagat, huatë, kapitalin dhe dividendët; përgatisni dokumentacionin e nevojshëm të shoqërisë.
7. Ndërtoni kalendar të plotë. Përfshini deklaratat mujore, tatimin vjetor, këstet, detyrimet në QKB e bashki dhe deklarimet që lindin nga ngjarje të veçanta.
8. Mbani dosje provash të gatshme për kontroll. Ruani dokumentet që shpjegojnë transaksionin tregtar dhe trajtimin e tij tatimor, jo vetëm deklaratën përfundimtare.

18. Pyetje të shpeshta

Lexoni gjithashtu: Kostot e themelimit të një shoqërie në Shqipëri · Kontabiliteti dhe përmbushja e detyrimeve për shoqëritë me pronësi të huaj.